عطر لیلیومهای تازه، رنگ رزهای سرخ و سفید، ساقههای ارکیدههای ظریف و زمزمه صلوات، فضایی ساخته که هر بینندهای را به یاد باغی بهشتی، میاندازد.
در این میان، هنرمندان گمنامی حضور دارند که با دستانشان، گل را به ضریح مطهر و صحن و سرای رضوی میرسانند؛ بیآنکه نامشان جایی نوشته شود، اما اثر دستشان در نگاه و لبخند هر زائر پیدا است.در میان این جمع، حسین فرجی، یکی از خادمان باسابقه گلآرایی اعتاب مقدسه، از سالها همراهی با گل و حرم میگوید؛ روایتی که با اعیاد شعبانیه در کربلای معلی آغاز شده، از کوچههای دمشق گذشته و امروز در حریم علیبنموسیالرضا (ع) ادامه یافته است.
گلهایی که نذر شدهاند قبل از آنکه شکوفه شوند
فرجی، در ابتدای سخنان خود تأکید میکند: اساس این حرکت، نه یک برنامه معمولی، بلکه فرهنگی ریشهدار از نذر و خدمت است، فرهنگی که از دل گلخانهها آغاز میشود.
او میگوید: ۲۲ سال است که توفیق پیدا کردهایم اعیاد شعبانیه را در عراق گلآرایی کنیم. از همان سالهای اول، سهم حرمها در دل گلخانهها جدا میشد. ابتدا آمار گل کمبود؛ دو، سه هزار شاخه. اما کمکم این جریان گسترده شد. امروز برای اعیاد شعبانیه، تا ۶۰۰ هزار شاخه گل به عراق میفرستیم و برای حرم امام رضا (ع) هم هر سال در دهه کرامت، حجم عظیمی از گلهای نذری وارد حرم میشود.امسال روایت گلها در حرم رضوی شکلی تازهتر به خود گرفته است.
بیش از ۳۰۰ هزار شاخه گل طبیعی با دو تریلی یخچالدار و یک کامیون ده تن از سراسر ایران، از جمله تبریز، شیراز، اصفهان، محلات و بهویژه روستای گلزار پاکدشت که قطب پرورش گل کشور به شمار میرود، به حرم مطهر رضوی نذر شده است.
او توضیح میدهد: بیش از ۷۰ درصد این گلها از روستای گلزار پاکدشت میآید؛ منطقهای که سالهاست قطب تولید گل کشور است و بسیاری از تولیدکنندگان آنجا، سهمی ویژه برای حرمها کنار گذاشتهاند. برخی حتی از زمان کاشت بذر یا نشا، گلخانهای را مخصوص نذر حرمها تعیین میکنند.
فرجی میگوید: گلها خریدنی نیستند؛ نذریاند. هر شاخهاش دسترنج یک کشاورز است که به امید گرفتن حاجت یا به دلیل عشقش به امام، آن را تقدیم میکند. ما سالبهسال میبینیم نذرها بیشتر میشود.در لحن او نوعی اطمینان و باور عمیق دیده میشود: ما یقین داریم هر شاخه گلی که وارد حرم میشود، گرهگشاست. هزاران حاجت همراه خودش دارد.این خادم بخش شمیم رضوان
در ادامه توضیح میدهد: برخی تولیدکنندگان حتی از همان روزی که بذر یا پیاز گل را در خاک مینشانند، سهم حرم را در دل خود و در تقویم گلخانهشان مشخص میکنند.او ادامه میدهد: برای بعضیها گلخانه مشخص است؛ این گلخانه مخصوص حرم امام حسین (ع) و امام رضا (ع) است. بعضیها هم بخشی از درصد فروششان را از ابتدا نذر حرمهای مطهر میکنند. میگویند در طول سال مثلاً ۳۰۰ دسته لیلیوم باید به حرم امام حسین (ع) برود و ۵۰۰ دسته حتماً سهم حرم امام رضا (ع) است؛ چه بازار کساد باشد، چه رونق داشته باشد.
نذرهایی که هر سال بیشتر میشونددر میان سخنان فرجی، یک نکته بارها تکرار میشود: برکت نذر گل. او از کشاورزانی میگوید که نذرشان را سالبهسال افزایش میدهند.این خادم بیان میکند: بعضیها سال اول ۱۰۰ شاخه گل هدیه کردهاند. سال بعد شده ۵۰۰,، بعد از آن شده هزار و ۵۰۰. میگویند ما دیدیم وقتی گلمان را نذر حرم کردیم، هم برکت در زندگیمان بیشتر شد، هم حاجاتمان برآورده. برای همین، هر سال سعی میکنند نذرشان را بیشتر کنند.
او خاطرهای از لیلیومها نیز بیان میکند و میگوید: گاهی قیمت یک دسته لیلیوم در بازار تهران تا چند میلیون تومان بالا میرود. اما تولیدکنندهای که نذر کرده، ۵۰۰ دستهگل نذر حرم را کنار میگذارد، بدون اینکه به قیمت بازار نگاه کند. میگوید این سهم حرم است؛ حتی اگر بازار در اوج سود باشد یا در نهایت کسادی.
در هر شاخه گل، هزاران حاجت کره خوردهدر نگاه این خادم، هر شاخه گل نذری تنها یک عنصر تزیینی نیست.او میگوید: ما باور داریم هر شاخه گلی که وارد حرم میشود، هزاران حاجت به آن گرهخورده است. این گلها فقط روی ضریح نمینشینند؛ بله به دل زائر مینشینند.کارگاه گلآرایی حرم مطهر رضوی در دهه کرامت تقریباً هیچگاه خاموش نمیشود. از ساعات اولیه صبح تا نیمههای شب، کار بر روی گلها ادامه دارد؛ از آمادهسازی و مرتبکردن گرفته تا فرمدهی، تزیین و نصب در صحنها و رواقها.
فرجی درباره شرایط کاری خادمان میگوید: در حرم امام رضا (ع)، از صبح زود تا یک یا دو نیمهشب مشغولیم. اما در عراق شرایط سختتر است. چون حرمها در شهرهای مختلف قرار دارند، گاهی در طول ۷۲ ساعت، حتی یک ساعت همخوابمان نمیبرد. اما همان عشقی که داریم، خستگی را بیمعنا میکند.
او با اشاره به تفاوت این خدمت با دیگر خدمات حرم میگوید: بعضی خدمتها، مثل خدمت به زائر، چهرهبهچهره است. اما کار ما اینطور نیست. کسی به طور مستقیم با ما روبهرو نمیشود. ما پشتصحنهایم. اما همین که میبینیم زائر با دیدن گلها روی ضریح و در صحنها لبخند میزند و احساس آرامش میکند، حس میکنیم تمام خستگیمان جبران شده است.
هر برگ گل، روایتی از حاجت و شفا
در میان حجم عظیم گلها و برنامههای دقیق گلآرایی، فرجی از خاطراتی میگوید که هر بار معنای تازهای به کارشان میبخشد.
او در این باره روایت میکند: حدود چهار سال پیش، در ایام ولادت امام رضا (ع)، تماسی از کانادا داشتیم. پشت خط پزشکی بود که خودش تماس گرفته بود. گفت همسرم مریض است. شما در حرم مشغول گلآرایی هستید؛ اگر میشود بعد از پایان مراسم یک شاخه از گلهای روی ضریح مطهر را برای ما بفرستید.
او ادامه میدهد: وقتی دیدیم حتی یک شاخه گل روی ضریح مطهر آنقدر برای کسی اهمیت دارد که از آنسوی دنیا پیگیرش میشود، بیشتر فهمیدیم برگبرگ این گلها چه اثری دارد. بعضی از همین گلها واسطه شفا میشوند؛ برای مریضهایی که شاید امیدی به درمانشان نبوده.
او در پایان میگوید: ما به خودمان میبالیم که خداوند و اهلبیت (ع) اجازه دادند در این مسیر خدمت کنیم. همیشه هم میترسیم که نکند قدممان را جوری برداریم که این روزی از ما گرفته شود. دعا میکنیم این روزی در نسل و ذریهمان باقی بماند.
دهه کرامت؛ شادی آمیخته با دلتنگی
هرچند دهه کرامت در حرم مطهر رضوی همواره با شور و شادی همراه است، اما فرجی از احساسی میگوید که در دل بسیاری از خادمان وجود دارد.
او میگوید: امسال هم مثل هر سال شادیم، اما غم فراق رهبر شهیدمان روی سینهمان سنگینی میکند. بااینحال امیدمان این است که با آمدن امامزمان (عج)، تمام این گلها سنگفرش قدمهای مهدی فاطمه (س) شود.
خادمانی که نامشان در برگهای گل نوشته شده است
گلهایی که از تبریز، شیراز، اصفهان، محلات و بهویژه روستای گلزار پاکدشت راهی حرم میشوند، تنها بار کامیونها را سنگین نمیکنند؛ وزن نذر، حاجت، امید و اشک را هم با خود میآورند.
در کارگاه گل ایوان ولیعصر (عج)، خادمانی چون حسین فرجی بیآنکه نامشان بر پلاکی نوشته شده باشد، با هر شاخه گل پلی میاندل ناذر و ضریح امام میسازند؛ خدمتی که بوی گل میدهد و رنگ نذر و در هر برگ آن روایتی از عشق و شفا نهفته است.
نظر شما